+48 510 987 498

Budowa ciała a predyspozycje do sportów

15 maja 2015 / Aktualności
Budowa ciała a predyspozycje do sportów

W antropologii wyodrębnia się 3 typy budowy, które, ze względu na określone cechy fizjologiczne, mogą predysponować osobników do określonych dyscyplin sportu. Już na podstawie powierzchownej obserwacji z łatwością można określić, który z nich reprezentuje dany osobnik, a co za tym idzie, przewidzieć jego predyspozycje fizyczne. Szczegółowymi badaniami typów budowy zajmuje się antropometria.

3 typy budowy

Mezomorfik – osobnik o mocnej, umięśnionej budowie ciała. Często nazywa się go typem atletycznym. Zazwyczaj ma długie kończyny, wąskie biodra i szerokie barki. Budowa jego korpusu przypomina literę V. Z łatwością buduje mięśnie i ma predyspozycje do osiągania bardzo dobrych wyników sportowych. Predysponowany jest do uprawiania kajakarstwa i sprintów.

Ektomorfik – charakteryzuje się szczupłą budową ciała, drobnym szkieletem, wąskimi ramionami i miednicą oraz słabo rozwiniętym umięśnieniem. Osoby takie mają bardzo szybką przemianę materii oraz problemy ze zwiększeniem masy ciała. Jednocześnie są bardzo wytrzymałe i świetnie sprawdzają się na długich dystansach (biegi maratońskie, dyscypliny wytrzymałościowe) oraz w wspinaczce wysokogórskie.

Endomorfik – jest osobnikiem o mocnym, rozłożystym szkielecie, który często pokrywa duża ilość mięśni. Poza nią na jego ciele znajduje się pokaźna ilość tkanki tłuszczowej. Spowodowane jest to stosunkowo najwolniejszym metabolizmem. U endomorfików w większym stopniu występuje nadwaga oraz wiązane z nią choroby układu krążenia. Po odpowiednio dobranej diecie mogą z sukcesami uprawiać sporty siłowe (podnoszenie ciężarów) i wieloboje.

Typy włókien mięśniowych

Włókna szybkokurczliwe (fast twich fibers) – charakteryzują się dużą ilością miofibryli, łatwo zachodzą w nich procesy glikolityczne, mają duże zapasy glikogenu oraz stosunkowo małą ilość mitochondriów. Te cechy warunkują zdolność mięśni do bardzo szybkich skurczów, lecz tylko w krótkim okresie czasu. Po wykonaniu swojej pracy szybko się męczą i nie są w stanie kontynuować swojej pracy. Włókna te występują u sprinterów, osób uprawiających biegi przez płotki oraz skoki w dal i wzwyż.

Włókna wolnokurczliwe (slow twitch fibers) – posiadają dużo mitochondriów i naczyń włosowatych, niewielkie zapasy glikogenu, co powoduje, że procesy glikolityczne są w nich spowolnione. Z łatwością będą wykonywać długotrwałą, tlenową pracę i nie będą się łatwo męczyć. Typowym posiadaczem mięśni wolnokurczliwych jest maratończyk, kolarz czy osoba uprawiająca wspinaczkę wysokogórską.

Włókna mieszane – najczęściej występujące w organizmie ludzkim. Stosunek procentowy włókien szybkokurczliwych do wolnokurczliwych jest zróżnicowany. Z wiekiem stwierdza się przekształcanie włókien szybkich w mieszane – ich ilość wzrasta do 30%, natomiast u osób starszych dominuje typ wolny.

Jak sprawdzić przeważający rodzaj włókien?

Najlepiej obserwować swoje ciało podczas wysiłku, co pozwoli CI odkryć jaki typ włókien posiadasz. Przykładowo – jeśli w ciągu 12 min pokonasz ok. 3000 m to masz włókna wolnokurczliwe. Jeśli w biegu na 100 m uzyskasz dobre wyniki – wtedy jesteś posiadaczem włókiem szybkokurczliwych. Jeśli w obu testach nie osiągniesz dobrych wyników – wypróbuj swoich sił w sportach siłowych.

Bardzo często zdarza się, że osobnik posiada włókna mieszane i osiągnie przyzwoite wyniki w testach wytrzymałości, szybkości i siły. W takim wypadku trenerowi najłatwiej jest, poprzez dobrze dobrany trening, kształtować pożądane cechy zawodnika. Powinien przy tym pamiętać, aby dostosować testy sprawności do danej dyscypliny sportu.

Autor: Maria Kruczek